Nadat Buurtzorg in 2006 met zelfsturende teams is gestart, zijn steeds meer zorgorganisaties overgegaan op een model van zelfsturing. Het gaat dan niet alleen om een andere manier van organiseren van het werk, maar ook om anders denken en doen. Daarom spreek ik liever van een cultuuromslag dan van een organisatiewijziging. Dit is vaak een proces van jaren, en gaat meestal niet zonder slag of stoot.

Terug naar ‘de bedoeling’

Bij zelfsturing organiseren zorgmedewerkers (als team) het werk zelfstandig zonder een leidinggevende die zegt wat er moet gebeuren. Zij bepalen binnen kaders de teamdoelen en werkwijze, stellen zelf roosters samen en zijn ook zelf verantwoordelijk voor de resultaten. Dit biedt meer vrijheid en ruimte voor eigen initiatief en maakt het werk uitdagend. Medewerkers voelen zich vaak meer betrokken. Zij hebben meer regelruimte en kunnen beter aansluiten op de specifieke wensen en behoeften van de cliënt. De tijd bij de cliënt is meer betekenisvol, de zorg meer op maat en de kwaliteit gaat omhoog. Cliënten zijn er blij mee.

Omslag in denken en doen

Niet alleen zorgmedewerkers moeten anders gaan denken en doen, maar ook het management en communicatieprofessionals. De rol van communicatie is cruciaal. Zonder (interne) communicatie geen verandering. Communicatie is nodig om de vertaalslag te maken van het nieuwe beleid naar de uitvoering in de praktijk voor medewerkers: om medewerkers te informeren, maar vooral om de dialoog tot stand te brengen, draagvlak te creëren en medewerkers ‘mee te nemen’ in de omslag in denken en doen die noodzakelijk is voor vernieuwing.

Anders communiceren

De rol en organisatie van de communicatie verandert ook. Communicatieprofessionals moeten buiten de ‘gebaande paden’ gaan denken. Ik geef hiervoor een aantal tips:

  • Neem je (bestaande) communicatiemiddelen eens onder de loep en kijk naar hoe je de communicatiemix kunt vernieuwen en verrijken, bijvoorbeeld met social media en storytelling.
  • Heb je nog een traditioneel intranet? Dit is vaak vrij statisch en gericht op zenden. De mogelijkheden om te komen tot interactie zijn minimaal. Werk toe naar een ‘social intranet’: een laagdrempelig platform gericht op interactie en het delen van kennis.
  • Maak de overgang van (vooral) top down communicatie naar bottom-up communicatie. Dit past beter bij zelfsturing. Dit kan onder andere door:
    • van medewerkers ambassadeurs te maken. Betrek de voorlopers in een vroeg stadium bij de plannen en geef hun een rol in de verdere uitwerking. Zo kunnen zij ook weer anderen enthousiasmeren;
    • zoveel mogelijk aan te sluiten op initiatieven van teams en medewerkers;
    • lokale communicatie in de teams te ‘beleggen’ (bijvoorbeeld door er een teamtaak van te maken) zodat medewerkers meer verantwoordelijk worden voor de communicatie;
    • (vaak traditionele) bijeenkomsten anders ‘in te richten’ door met andere concepten te werken als speeddaten, inloopbijeenkomsten, co-creatie-sessies, werkbezoeken enzovoort. Met veel aandacht voor persoonlijke communicatie en echte interactie. Niet alleen tussen medewerkers en leidinggevenden maar ook tussen medewerkers van teams onderling. Om kennis te delen, elkaar te inspireren én te verbinden.
  • Groei als communicatieprofessional mee met de veranderingen: je rol wordt meer faciliterend dan regisserend.
  • Realiseer je dat communicatie over de veranderingen voor een belangrijk deel staat of valt met de bijdrage van leidinggevenden. Vaak vergt dit van hen ook ander gedrag. Neem initiatief om hen daarin te begeleiden en het bijpassend voorbeeldgedrag te stimuleren.

Eyeopener

Kortom: ook als communicatieprofessional moet je vaak anders gaan denken en doen, en anders gaan adviseren! Zo kreeg ik eens de vraag mee te denken over een bijeenkomst voor het management van één van mijn klanten. Het management maakte zich zorgen over de impact van nieuw beleid en wilde daar graag met elkaar over van gedachten wisselen. Mijn advies was: organiseer een bijeenkomst met leidinggevenden én zorgmedewerkers gezamenlijk en ga met elkaar in gesprek over het nieuwe beleid. Welke kansen en knelpunten zie je met elkaar en hoe ga je daar gezamenlijk mee om? Zo kun je leren van elkaar en stop je ook met denken ‘voor elkaar’. Voor mij was dit de meest logische aanpak, en voor mijn klant een echte eyeopener!

Worstel je met zelfsturing en de veranderende rol van communicatie en wil je daar graag eens met me over sparren? Neem gerust contact met me op!

Pin It on Pinterest

Share This