Laatst was ik bij een inspirerende bootcamp met de Amerikaanse e-patiënt Dave, georganiseerd door het Radboud REshape Academy. Dave deBronkart sprak met ons over het white-paper ‘e-patients how they can help us heal healthcare’ (2007). De ‘e’ van e-patiënt staat voor:
• Equipped: uitgerust met vaardigheden om de eigen situatie te ‘managen’;
• Enabled: in staat om keuzes over de eigen gezondheid te maken;
• Empowered: de regie voeren over de eigen gezondheid;
• Engaged: betrokken bij de zorg voor de eigen gezondheid.

Dr. Google
Dit white-paper sluit in gedachtegoed aan bij de paradigmashift in de gezondheidszorg. De zorg is de laatste jaren sterk veranderd. Patiënten nemen een andere positie in dan jaren geleden en dat is maar goed ook. Vroeger stond de dokter op een voetstuk: wat hij (!) zei was goed en waar, en o wee als je dat ter discussie stelde! Dat was vroeger. Nu nemen patiënten zelf het heft in handen, en nemen de regie over hun eigen lichaam, hun eigen ziekte en zo mogelijk over hun eigen genezing. De komst van internet heeft hier zeker aan bijgedragen. Anno 2011 raadpleegt 90% ‘dokter Google’ voor het bezoek aan de huisarts. In 2003 was dat nog ‘slechts’ 35%.

Bron: Een heel klein boekje over Zorg 2.0 - Lucien Engelen

 

Sleutelwoorden in de paradigmashift zijn interactiviteit, samenwerken en participatie. De auteurs van het white-paper werden zich er steeds meer van bewust dat e-patiënten het internet op drie verschillende manieren gebruiken: om kennis te vergaren, om zich te verbinden met anderen en om op een nieuwe manier met anderen samen te werken. Na hun onderzoeken hebben de auteurs de volgende voorlopige conclusies getrokken:

1. E-patiënten zijn uitgegroeid tot waardevolle hulpbronnen voor de gezondheidszorg; zorgprofessionals moeten hen ook als zodanig erkennen. Pas als zorgprofessionals dit echt erkennen, kunnen zij daadwerkelijk samen met de patiënt optrekken waar het gaat om hun medische zorg. Als zorgprofessionals patiënten hierin steunen en hen zelfs van tools en vaardigheden voorzien, vertonen zij minder symptomen, betere resultaten en hebben zij minder professionele zorg nodig;

2. De kunst van het empoweren van patiënten is lastiger dan we dachten. De regie in eigen handen nemen is meer dan alleen goed geïnformeerd zijn; de patiënt moet zich er goed van bewust zijn dat hij daadwerkelijk zijn eigen ziekte kan managen. Wil dit kunnen werken, dan moet de betrokkenheid tussen arts en patiënt fundamenteel veranderen.

3. We hebben het vermogen van patiënten onderschat om online als nuttige hulpbronnen te fungeren. Online medische informatie hoeft niet alleen van medische bronnen te komen. Ook patiënten kunnen hiervoor zorgen: zij weten vaak heel veel van hun eigen ziekte, en van allerlei aanverwante zaken. Omdat ze zelf de ziekte hebben, kunnen ze anderen adviseren hoe hiermee om te gaan; vanuit hun ervaring kunnen zij bijdragen. Als professionals samen met hen optrekken krijg je de beste resultaten.

4. We hebben de risico’s overschat van onvolledige c.q. onjuiste online gezondheidsinformatie. Uit onderzoek is gebleken dat onvolledige, verouderde of incorrecte medische online adviezen slechts in enkele gevallen schade berokkenen en dat dit aantal in geen verhouding staat tot het aantal medische fouten. Daaruit mag je voorzichtig concluderen dat het gevaarlijker kan zijn om in de rol van (traditionele) passieve patiënt te zitten die zijn leven in handen legt van de medische professional dan wanneer je over je medische conditie wilt leren op internet.

5. Indien mogelijk vindt de zorg zoveel mogelijk plaats op het eigen terrein van de patiënt. Dit zowel fysiek: bij de patiënt thuis, dus niet altijd de patiënt naar het ziekenhuis laten komen; maar ook virtueel: de patiënt ‘opzoeken’ via mail, websites, communities et cetera. Zo kan de patiënt beter de regie houden.

6. Artsen kunnen het niet meer helemaal alleen doen. Er is zoveel informatie gekomen, dat is niet allemaal meer bij te houden en te onthouden. E-patiënten weten vaak heel veel van hun ziekte via internet, soms zelfs meer dan hun arts. Artsen moeten leren hier mee om te gaan en dit niet als bedreigend te ervaren, maar juist als positief en van toegevoegde waarde. Ook hiervoor geldt weer: samen optrekken als partners.

7. De meest effectieve manier om de gezondheidszorg te verbeteren is door het meer samenwerkend te maken. De revolutie die gepaard gaat met de komst van de e-patiënt is niet de oplossing van de problemen in de gezondheidszorg. De paradigmashift zit juist in het ontwikkelen van een nieuw en vernieuwend samenwerkingsmodel tussen zorgprofessionals en patiënten, dat de uitdagingen van de toekomst aan kan.

Wat vindt u?
Het white-paper dateert uit 2007, en is gebaseerd op onderzoek uit de Amerikaanse praktijk. Maar hoe zijn de ervaringen in ons land? Hoe staat het hier met de paradigmashift in de gezondheidszorg? Werken zorgprofessionals en patiënten hier al samen op een vernieuwende manier? Kent u goede of slechte voorbeelden? Laat het me weten!

Pin It on Pinterest

Share This